Kalkulator odsetek handlowych i odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych

Od 1 stycznia 2020 r. odsetki handlowe to stopa referencyjna NBP obowiązująca pierwszego dnia półrocza plus 10 punktów procentowych. Dla dłużnika, który jest podmiotem publicznym będącym podmiotem leczniczym, dodaje się 8 punktów. Do końca 2019 r. dodawano 8 punktów dla wszystkich.

Najważniejsza różnica wobec odsetek ustawowych: stopa jest stała przez całe półrocze. Stopa z 1 stycznia obowiązuje od stycznia do czerwca, a stopa z 1 lipca od lipca do grudnia. Zmiana stopy NBP w trakcie półrocza nie zmienia odsetek handlowych do końca tego półrocza.

Ustawa ogranicza, jak długie terminy płatności można ustalić w umowie.

• Między przedsiębiorcami termin nie powinien przekraczać 60 dni od doręczenia faktury. Dłuższy termin jest możliwy tylko wtedy, gdy strony wyraźnie go ustaliły i nie jest rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela.
• Duża firma płacąca małej lub średniej: termin nie może przekroczyć 60 dni. Tu nie ma wyjątku, dłuższy zapis w umowie nie wiąże.
• Podmiot publiczny jako dłużnik: termin nie może przekroczyć 30 dni. Podmioty lecznicze mogą mieć termin do 60 dni.

Jeśli strony w ogóle nie ustaliły terminu, wierzyciel może żądać odsetek handlowych po 30 dniach od doręczenia faktury i spełnienia swojego świadczenia. Gdy termin jest dłuższy niż dozwolony, odsetki należą się od dnia, w którym upłynąłby termin ustawowy.

Przykład. Faktura za usługę na 30 000 zł, termin płatności 15 czerwca 2026 r., zapłata 31 sierpnia 2026 r. Dłużnik to spółka. Opóźnienie trwa 77 dni i przechodzi przez dwa półrocza:

Dla porównania, odsetki ustawowe za opóźnienie za ten sam czas wyniosłyby 585,41 zł. Różnica to prawie 290 zł na jednej fakturze. Do tego dochodzi rekompensata 70 euro, bo kwota faktury mieści się między 5 000 a 50 000 zł.

W transakcji handlowej, poza odsetkami, wierzycielowi należy się stała kwota za koszty odzyskiwania należności: 40, 70 albo 100 euro, zależnie od wysokości faktury. Należy się bez wezwania i bez dowodu poniesienia kosztów, w praktyce od każdej faktury za odrębną dostawę lub usługę. Progi i przeliczenie na złote opisujemy w poradniku rekompensata 40 euro.

Odsetki handlowe i rekompensatę wpisujesz zwykle do jednej noty odsetkowej albo do wezwania do zapłaty. Wzór noty znajdziesz w dziale nota odsetkowa.

Odsetek handlowych nie dochodzisz, gdy:

• dłużnikiem jest konsument,
• dług nie jest zapłatą za towar lub usługę, na przykład to kara umowna, odszkodowanie albo zwrot nienależnej zapłaty,
• opóźnienie wynika z okoliczności, za które odpowiada wierzyciel, na przykład wysłał fakturę na zły adres albo nie wykonał swojej części umowy.

W tych sytuacjach zostają odsetki ustawowe za opóźnienie. Gdy masz wątpliwość, czy transakcja jest handlowa, bezpieczniej jest żądać odsetek ustawowych. Sąd nie przyzna wyższych odsetek, jeśli warunków ustawy nie wykażesz.