Odsetki
Rekompensata 40 euro za koszty odzyskiwania należności
Krótka odpowiedź
Rekompensata 40 euro należy się firmie od transakcji handlowej (w praktyce od faktury za odrębną dostawę) zapłaconej po terminie przez innego przedsiębiorcę albo podmiot publiczny, gdy faktura nie przekracza 5 000 zł. Przy większych kwotach to 70 euro (powyżej 5 000 zł) albo 100 euro (od 50 000 zł), przeliczone po średnim kursie NBP.
Stan prawny i stopy na 17 października 2026. Informacja ogólna, nie porada prawna w konkretnej sprawie.
Policz rekompensatę i odsetki
- Stopy z obwieszczeń dla całego okresu
- Rekompensata według kursu NBP
- Termin przedawnienia od razu w wyniku
Komu należy się rekompensata
Rekompensata wynika z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Należy się wierzycielowi w transakcji handlowej, czyli wtedy, gdy:
- Ty i dłużnik jesteście przedsiębiorcami albo dłużnikiem jest podmiot publiczny,
- faktura dotyczy odpłatnej dostawy towaru lub usługi,
- nabyłeś prawo do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, czyli dłużnik zapłacił po terminie albo wcale.
To stała kwota za koszty odzyskiwania należności. Nie musisz wykazywać, że jakiekolwiek koszty poniosłeś. Nie musisz też wcześniej wzywać dłużnika ani wpisywać rekompensaty do umowy.
Progi 40, 70 i 100 euro
| Wartość świadczenia pieniężnego | Rekompensata |
|---|---|
| nie wyższa niż 5 000 zł | 40 euro |
| wyższa niż 5 000 zł i niższa niż 50 000 zł | 70 euro |
| równa lub wyższa niż 50 000 zł | 100 euro |
Próg liczy się od kwoty należności z faktury, czyli zwykle od kwoty brutto do zapłaty. Rekompensata nie zależy od długości opóźnienia: jeden dzień i rok opóźnienia dają tę samą kwotę.
Jeśli Twoje rzeczywiste koszty odzyskiwania (na przykład wynagrodzenie firmy prowadzącej windykację) są wyższe, możesz dodatkowo żądać zwrotu uzasadnionych kosztów ponad rekompensatę (art. 10 ust. 2 ustawy).
Jak przeliczyć euro na złote
Rekompensatę przelicza się po średnim kursie euro ogłoszonym przez NBP w ostatnim dniu roboczym miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne. Kurs sprawdzisz w tabelach kursów na stronie nbp.pl.
Przykład. Termin płatności faktury na 3 200 zł to 14 maja. Bierzesz średni kurs euro z ostatniego dnia roboczego kwietnia. Jeśli wynosił 4,25 zł, rekompensata to 40 × 4,25 = 170,00 zł. Przy fakturze na 12 000 zł byłoby to 70 × 4,25 = 297,50 zł, a przy fakturze na 60 000 zł 100 × 4,25 = 425,00 zł.
Kalkulator nad tekstem dobiera próg do kwoty faktury i pokazuje rekompensatę w złotych po kursie z właściwego dnia.
Rekompensata od każdej transakcji
Rekompensata należy się od transakcji handlowej. W praktyce oznacza to zwykle każdą spóźnioną fakturę, gdy dokumentuje ona odrębną dostawę towaru albo odrębną usługę. Pięć spóźnionych faktur za pięć osobnych dostaw to pięć rekompensat, nawet u jednego kontrahenta. Gdy kilka faktur dotyczy jednej dostawy, dłużnik może twierdzić, że należy się jedna rekompensata, i w sporze rozstrzyga sąd.
Rekompensata należy się także wtedy, gdy dłużnik w końcu zapłacił należność główną, tylko po terminie. Często o niej zapominamy, a przy kilkudziesięciu fakturach w roku to realne pieniądze.
Postanowienia umowy, które wyłączają albo ograniczają prawo do rekompensaty, nie wiążą stron, a w ich miejsce stosuje się ustawę (art. 13).
Jak upomnieć się o rekompensatę
Najprościej wystawić notę obciążeniową albo notę odsetkową, w której obok odsetek za opóźnienie wpisujesz rekompensatę z podstawą prawną i kursem przeliczenia. Wzór znajdziesz w dziale nota odsetkowa. Odsetki do tej samej noty policzysz w narzędziu odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Gdy dłużnik nie płaci, rekompensatę możesz dochodzić w pozwie razem z należnością i odsetkami. Przedawnia się po 3 latach od wymagalności, jak inne roszczenia związane z działalnością gospodarczą.
Rekompensata a VAT i księgowanie
Rekompensata nie jest zapłatą za towar ani usługę, tylko zwrotem kosztów. Dlatego nie podlega VAT i nie dokumentuje się jej fakturą. Właściwym dokumentem jest nota obciążeniowa (albo nota odsetkowa, która obejmuje także odsetki).
Po stronie wierzyciela rekompensatę zwykle rozpoznaje się jako przychód podatkowy w dniu otrzymania, podobnie jak otrzymane odsetki. Szczegóły zależą od formy prowadzenia księgowości, dlatego sposób ujęcia w podatku dochodowym ustal z księgową. Więcej o kosztach w poradniku koszty odzyskiwania należności.
Podstawa prawna
- art. 10 i art. 13 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
- art. 118 Kodeksu cywilnego
Pytania i odpowiedzi
01 Czy rekompensata 40 euro należy się bez wezwania?
Tak. Prawo do rekompensaty powstaje z mocy ustawy, gdy dłużnik spóźni się z zapłatą. Wezwanie ani zapis w umowie nie są potrzebne.
02 Czy kalkulator jest aktualny?
Tak. Progi 40, 70 i 100 euro obowiązują od 1 stycznia 2020 r., a kurs pobieramy z właściwego dnia według zasady z ustawy.
03 Ustawowe czy handlowe, i czy wtedy jest rekompensata?
Rekompensata należy się tylko w transakcji handlowej, razem z odsetkami handlowymi. Przy długach osób prywatnych jej nie ma.
04 Czy dłużnik może odmówić zapłaty rekompensaty, bo spóźnił się jeden dzień?
Nie. Kwota nie zależy od długości opóźnienia. Wierzyciel może jednak z niej zrezygnować, na przykład dla dobrych relacji z kontrahentem.
05 Czy na rekompensatę wystawia się fakturę VAT?
Nie. Rekompensata nie podlega VAT, a dokumentem jest nota obciążeniowa albo nota odsetkowa.
Czytaj dalej
Policz odsetki od faktury i pobierz gotowe pismo do dłużnika
Kalkulator liczy odsetki według tabeli stop, a nota, wezwanie i uznanie długu wypełniają się kwotami z obliczenia. Bez zakładania konta.