Odsetki ustawowe za opóźnienie w 2026 roku

Obecny system obowiązuje od 1 stycznia 2016 r. Wcześniej była jedna stopa odsetek ustawowych, ustalana rozporządzeniem (od 23 grudnia 2014 r. do końca 2015 r. wynosiła 8 procent). Tabela pokazuje wszystkie zmiany od 2016 r. Daty oznaczają pierwszy dzień obowiązywania stopy.

Pełną tabelę, także z odsetkami maksymalnymi, znajdziesz pod tekstem.

Odsetki należą się za każdy dzień opóźnienia. Pierwszym dniem jest dzień po terminie płatności, ostatnim dzień zapłaty. Jeśli termin wypada w sobotę albo w święto, przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.

Co ważne, odsetki należą się nawet wtedy, gdy wierzyciel nie poniósł żadnej szkody, i nawet wtedy, gdy opóźnienie nie wynika z winy dłużnika (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego). Dłużnik nie może się więc bronić tym, że jego klient też nie zapłacił albo że bank długo księgował przelew.

Odsetki biegną do dnia zapłaty całej kwoty. Gdy dłużnik płaci w częściach, każda wpłata zmniejsza podstawę od dnia wpłaty. Jeśli dłużnik nie wskaże, na co płaci, wpłata zalicza się najpierw na zaległe odsetki, a dopiero potem na należność główną (art. 451 § 1 Kodeksu cywilnego).

To zależy od tego, czy termin płatności był ustalony.

• Termin jest na fakturze lub w umowie. Wezwanie nie jest potrzebne. Odsetki biegną od dnia po terminie samoczynnie.
• Termin nie był ustalony. Dłużnik ma zapłacić niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 Kodeksu cywilnego). Odsetki liczysz wtedy od dnia po terminie wskazanym w wezwaniu, a gdy go nie wskazano, po upływie rozsądnego czasu od doręczenia wezwania.

Nawet gdy wezwanie nie jest konieczne, warto je wysłać. Pozew musi informować, czy strony próbowały polubownie rozwiązać spór, a wezwanie porządkuje kwoty i często kończy sprawę bez sądu. Wzór znajdziesz w dziale przedsądowe wezwanie do zapłaty.

Art. 481 to podstawa odsetek za opóźnienie w polskim prawie. W uproszczeniu przepis mówi:

1. Jeśli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada.
2. Gdy stopa nie była określona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie: stopa referencyjna NBP plus 5,5 punktu procentowego. Jeśli wierzytelność była oprocentowana wyżej, można żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
3. Odsetki za opóźnienie nie mogą przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie, czyli dziś 18,50 procent. Więcej piszemy w poradniku odsetki maksymalne za opóźnienie.
4. W razie zwłoki, czyli opóźnienia zawinionego przez dłużnika, wierzyciel może ponadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Między przedsiębiorcami, przy fakturze za towar lub usługę, zamiast odsetek ustawowych zwykle należą się wyższe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (13,75 procent w drugim półroczu 2026 r.) i rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Szczegóły i kalkulator znajdziesz na stronie odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Odsetki ustawowe zostają dla długów osób prywatnych, długów spoza transakcji handlowych (zwrot zaliczki, odszkodowanie, kara umowna) i dla wszystkich, którzy wolą dochodzić niższej, bezspornej kwoty.