Sprzedaż długu a przedawnienie i skutki cesji

Przedawnienie biegnie od dnia wymagalności wierzytelności i nie zależy od tego, kto jest wierzycielem. Umowa przelewu nie jest czynnością przed sądem ani uznaniem długu, więc nie przerywa biegu. Nabywca wchodzi w miejsce sprzedającego z tym samym terminem i z tą samą datą końcową.

Działa to w obie strony. Jeśli przed sprzedażą bieg został przerwany, na przykład pozwem, nakazem albo pisemnym uznaniem długu, korzyść przechodzi na nabywcę. Dlatego dokument przerwania jest jednym z najważniejszych załączników do umowy sprzedaży. Jeśli nabywca uzyska wyrok przeciw dłużnikowi, termin wynosi 6 lat od uprawomocnienia.

Przykład. Faktura między firmami wymagalna 20 lutego 2024 r. przedawnia się 31 grudnia 2027 r. Gdy wierzyciel sprzeda ją we wrześniu 2026 r., nabywca ma do końca 2027 r. na wniesienie pozwu, a w EPU tylko do 20 lutego 2027 r. Datę dla konkretnej faktury policzy kalkulator na stronie przedawnienie faktury.

Do skuteczności przelewu zawiadomienie dłużnika nie jest potrzebne. Ma jednak duże znaczenie praktyczne. Dopóki zbywca nie zawiadomi dłużnika, zapłata do rąk poprzedniego wierzyciela zwalnia dłużnika także wobec nabywcy, chyba że dłużnik wiedział o przelewie (art. 512 KC). Nabywca musiałby wtedy dochodzić pieniędzy od sprzedającego.

Zawiadomienie najlepiej wysłać na piśmie, z kopią lub wyciągiem z umowy przelewu, nowym numerem rachunku i podpisem zbywcy. Dłużnik nie musi płacić nabywcy, dopóki nie ma pewności, że przelew nastąpił, więc sam list od nabywcy bez potwierdzenia zbywcy bywa niewystarczający.

Dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie (art. 513 § 1 KC). Należy do nich zarzut przedawnienia, zarzut zapłaty, wady towaru czy niewykonania usługi. Dłużnik może też potrącić własną wierzytelność wobec zbywcy, nawet jeśli stała się wymagalna po zawiadomieniu, chyba że stała się wymagalna później niż wierzytelność przelana (art. 513 § 2 KC).

Dla nabywcy oznacza to, że kupuje dług razem ze wszystkimi jego słabościami. Spór o jakość usługi, reklamacja albo kontra wierzytelność dłużnika obniżają wartość długu tak samo jak krótki termin przedawnienia.

Kupujący płaci za szansę na odzyskanie pieniędzy. Im mniej czasu zostało do przedawnienia, tym mniej ma czasu na rozmowy, pozew i egzekucję, a ryzyko rośnie. Dług, któremu zostało kilka miesięcy, wymaga szybkiego pozwu i często nie nadaje się już do EPU.

Cenę podnosi dokument przerwania biegu przedawnienia, prawomocny nakaz z klauzulą i aktywny dłużnik z majątkiem. Jeśli termin się kończy, a nie chcesz sprzedawać, rozważ najpierw uznanie długu albo pozew. Te działania opisujemy w tekście przerwanie biegu przedawnienia.

Jeśli sprzedajesz dług, który ma już wyrok albo nakaz z klauzulą, nabywca nie może po prostu złożyć wniosku do komornika na tytuł wystawiony na zbywcę. Musi uzyskać klauzulę wykonalności na swoją rzecz, wykazując przejście wierzytelności dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 788 KPC). Opłata od takiego wniosku wynosi 50 zł. Umowę przelewu warto więc od razu podpisać z notarialnym poświadczeniem podpisów.